Những vị khách đầu tiên của farmstay nên là bạn bè và người quen, những người sẵn lòng góp ý thẳng. Trước khi họ đến, bạn hãy tự ngủ một đêm trong phòng khách, tự đi lại con đường khách sẽ đi, và viết sẵn một tờ hướng dẫn nói thật về vùng đất, cả phần đẹp lẫn phần bất tiện.
Chào bạn, đây là Nhà Khai Phá. Lần đầu đón khách giống như lần đầu mời người lạ vào nhà mình ăn cơm, vừa háo hức vừa run. Tập này mình kể những điều mà người đi trước ước là họ đã biết trước khi mở cánh cổng cho vị khách đầu tiên.
Vì sao khách đầu tiên nên là người quen?
Khách lạ trả tiền và kỳ vọng mọi thứ trơn tru. Họ không biết bạn mới bắt đầu, và cũng không có lý do để thông cảm. Một trải nghiệm không tốt có thể thành một lời nhận xét không vui trên mạng, theo bạn rất lâu.
Bạn bè và người quen thì khác. Họ biết bạn đang thử. Họ sẵn lòng chịu vài bất tiện, và quan trọng hơn, họ sẽ nói thật với bạn: nước nóng không đủ, gối hơi cứng, đường vào khó tìm, bữa sáng hơi muộn.
Nên chọn vài nhóm bạn khác nhau: một gia đình có con nhỏ, một cặp đôi trẻ, vài người lớn tuổi. Mỗi nhóm sẽ phát hiện những vấn đề khác nhau mà bạn không nghĩ tới.
Có thể mời họ ở miễn phí hoặc chỉ góp tiền chi phí, đổi lại một buổi ngồi nói chuyện thẳng thắn trước khi về. Đó là buổi tư vấn đáng giá nhất bạn có.
Tự làm khách một đêm trong chính nhà mình
Một mẹo mà nhiều người làm farmstay lâu năm chia sẻ là tự ngủ một đêm trong phòng khách trước khi đón ai. Nghe đơn giản, nhưng bạn sẽ phát hiện ra rất nhiều thứ.
Nằm trên giường mới biết ánh đèn ngoài hiên chiếu thẳng vào mắt. Thức dậy lúc nửa đêm mới biết không có đèn ngủ, đi vệ sinh phải mò trong bóng tối. Sáng ra mới biết nắng sớm rọi thẳng vào phòng từ khe rèm. Tắm mới biết vòi sen yếu, nước nóng lâu lên.
Hãy làm như một vị khách thật: mang vali vào, tìm chỗ để đồ, tìm ổ cắm sạc điện thoại, tìm chỗ phơi khăn, thử khoá cửa. Ghi lại mọi thứ khiến bạn khó chịu dù chỉ một chút.
Làm việc này vào một đêm mùa lạnh hoặc mùa mưa càng tốt. Bạn sẽ biết chăn đủ ấm chưa, phòng có ẩm không, có tiếng mưa trên mái làm khó ngủ không.
Con đường từ nhà khách tới nhà bạn
Giờ mình nói về chuyện đi lại, điểm yếu của hầu hết farmstay ở vùng xa. Khách thường đi từ thành phố, không quen đường đồi, đường vào lại không có biển chỉ dẫn, bản đồ trên điện thoại có khi chỉ sai.
Hãy tự đi con đường đó như một người lạ, từ thị trấn gần nhất vào tới cổng. Chụp ảnh những chỗ rẽ quan trọng, ghi lại mốc dễ nhận: cây to, quán nước, cây cầu. Viết thành một bản hướng dẫn gửi khách trước.
Nói rõ loại xe nào đi được, mùa mưa đường thế nào, đoạn nào nên đi chậm, chỗ nào không có sóng điện thoại. Nếu đường khó, hãy đề nghị đón khách ở một điểm dễ tìm.
Một chị làm nghề giáo kể, khách đầu tiên của chị lạc gần hai tiếng vì bản đồ chỉ vào một con đường mòn. Từ đó chị luôn gửi ảnh từng ngã rẽ và gọi điện khi khách tới thị trấn.
Nói thật về vùng đất trước khi khách đến
Nhiều người sợ nói ra điểm yếu sẽ làm khách không đến. Thật ra ngược lại. Khách biết trước sẽ chuẩn bị tinh thần và đồ đạc, và đánh giá bạn là người trung thực.
Hãy viết một tờ hướng dẫn gửi khách trước chuyến đi. Thời tiết mùa này thế nào, cần mang áo ấm không. Muỗi có nhiều không. Sóng điện thoại chỗ nào có. Điện có hay mất không. Gần nhất có chợ, có trạm y tế ở đâu. Có những quy tắc gì của nhà, của bản.
Nhắc khách về những điều cần tôn trọng: giữ yên lặng buổi tối vì hàng xóm ngủ sớm, không hái cây trái nhà người khác, xin phép trước khi chụp ảnh người trong bản, không xả rác ra rừng, ra hồ.
Khách nào thấy những điều này phiền phức thì có lẽ farmstay của bạn không phải nơi dành cho họ, và điều đó cũng không sao.
Lắng nghe sau mỗi lượt khách
Sau mỗi lượt khách, dành thời gian ngồi lại với chính mình và người cùng làm. Điều gì đã tốt, điều gì chưa, khách hỏi gì nhiều nhất, khách phàn nàn gì. Viết ra, và sửa từng thứ một.
Hỏi khách thẳng thắn trước khi họ về, bằng một cuộc trò chuyện chứ không phải một phiếu khảo sát. Khách thường ngại chê trực tiếp, nên hãy hỏi theo kiểu nếu anh chị quay lại, anh chị muốn có thêm điều gì.
Cũng lắng nghe chính mình. Sau mỗi lượt khách, bạn thấy vui hay kiệt sức. Việc nào bạn làm với niềm vui, việc nào làm vì phải làm. Những cảm nhận này giúp bạn quyết định mô hình đón khách về sau.
Những vị khách đầu tiên là người thầy của farmstay. Hãy trân trọng họ, và có khi, như nhiều người kể lại, chính họ sẽ thành những khách quen quay lại nhiều năm sau.
Câu hỏi thường gặp
Đón khách đầu tiên có nên lấy tiền không?
Với bạn bè ở thử, nhiều người chỉ lấy tiền chi phí hoặc không lấy, đổi lại góp ý thẳng thắn. Khi đã sẵn sàng đón khách lạ, hãy đặt giá rõ ràng và tuân thủ các thủ tục cần thiết.
Cần chuẩn bị gì trong phòng cho khách?
Giường sạch, chăn đủ ấm theo mùa, đèn ngủ, ổ cắm sạc, chỗ treo đồ, khăn tắm, nước nóng ổn định và một tờ hướng dẫn về nhà và vùng đất.
Làm sao để khách không bị lạc đường?
Gửi trước bản hướng dẫn có ảnh từng ngã rẽ và mốc dễ nhận, nói rõ đoạn không có sóng điện thoại, và đề nghị đón khách ở một điểm dễ tìm nếu đường khó.
Khách phàn nàn thì xử lý thế nào?
Lắng nghe bình tĩnh, cảm ơn vì khách đã nói ra, sửa ngay nếu được và giải thích thật nếu không sửa được. Nhiều lời phàn nàn là thông tin quý để cải thiện.
Có nên dùng ứng dụng đặt phòng ngay từ đầu?
Nên thử đón bạn bè và người quen trước để hoàn thiện dịch vụ. Khi đã tự tin và có đủ thủ tục, bạn có thể đưa lên các kênh đặt phòng để đón khách rộng hơn.
