Nên cân nhắc rời đi khi sau ít nhất một vòng năm, qua cả mùa khó, gia đình vẫn không khá lên về sức khoẻ, tiền bạc và tình cảm, chứ không phải khi đang ở đáy của một mùa mưa. Còn nếu bạn vẫn muốn ở lại dù đang mệt, đó thường là dấu hiệu nên điều chỉnh cách sống, chứ chưa phải lúc bỏ cuộc.
Chào bạn, đây là Nhà Khai Phá. Đây có lẽ là tập khó nói nhất. Người ta thích kể chuyện thành công, ít ai kể chuyện quay về. Nhưng mình nghĩ một kênh nói về khai phá vùng đất mới thì phải dám nói cả về lúc rời đi, vì đó cũng là một phần của hành trình.
Đừng quyết khi đang ở đáy
Mình đã nói điều này ở tập về tháng khó nhất, và muốn nhắc lại: đừng quyết định bỏ cuộc khi đang ở đáy. Giữa mùa mưa dài, sau một lần ốm, sau khi mất trắng một vụ vườn, sau một cuộc cãi nhau lớn, ai cũng muốn buông.
Quyết định lúc đó là quyết định để thoát khỏi nỗi đau trước mắt, không phải quyết định dựa trên bức tranh toàn cảnh. Hãy cho mình thời gian, qua hết mùa khó, nghỉ ngơi, nói chuyện với người thân, rồi mới nhìn lại.
Một cách hữu ích là hẹn ngày. Nói với mình và gia đình: chúng ta sẽ ngồi lại quyết định vào cuối mùa khô năm sau. Cho tới lúc đó, cứ sống hết mình. Có hẹn ngày giúp bớt cảm giác bị mắc kẹt.
Nếu tới ngày hẹn, sau khi đã bình tĩnh, bạn vẫn muốn đi, thì quyết định đó đáng được tôn trọng.
Những dấu hiệu thật sự nên cân nhắc rời đi
Có những dấu hiệu cho thấy cuộc sống ở vùng đất mới thật sự không hợp, không chỉ là mệt mỏi tạm thời. Sức khoẻ của ai đó trong nhà xấu đi rõ rệt và kéo dài, mà ở đây không có điều kiện chăm sóc. Con cái không thích nghi được sau nhiều tháng, ảnh hưởng tới học hành và tinh thần.
Tài chính cạn dần mà không có dấu hiệu khá lên, phải vay mượn để sống. Vợ chồng ngày càng xa nhau, người đi theo không thể tìm thấy chỗ của mình dù đã cố gắng.
Nỗi buồn kéo dài không dứt, không phải chỉ vào mùa mưa, mà suốt cả năm. Hoặc bạn nhận ra mình ở lại chỉ vì đã lỡ đầu tư quá nhiều, vì sợ người khác nói, không phải vì muốn ở.
Nếu nhiều dấu hiệu như vậy cùng xuất hiện và kéo dài qua một vòng năm, đó là lúc nên nhìn thẳng vào khả năng rời đi.
Những dấu hiệu chỉ cần điều chỉnh
Giờ mình nói về mặt ngược lại. Có những khó khăn nghe nặng nề nhưng thật ra chỉ cần điều chỉnh. Bạn mệt vì làm quá nhiều việc: hãy bỏ bớt, như ở tập về năm thứ hai. Bạn cô đơn: hãy xây thêm kết nối, như ở tập về cô đơn.
Bạn thấy tiền đi nhanh: hãy xem lại chi tiêu, chia theo mùa, tìm thêm nguồn thu. Bạn thấy nhà quá xa trường, xa bệnh viện: có thể thuê thêm một chỗ ở thị trấn cho những mùa cần thiết.
Nếu bạn vẫn thấy muốn ở lại vào những ngày bình thường, vẫn thấy vui khi nhìn vườn lên xanh, vẫn trân trọng những buổi sáng yên tĩnh, thì những khó khăn kia thường là chuyện của cách sống, không phải chuyện của nơi sống.
Một anh làm nghề kỹ thuật kể, năm thứ hai anh suýt bán hết để về. Rồi anh nhận ra thứ làm anh kiệt sức là cái farmstay, không phải vùng đất. Anh đóng farmstay, chỉ giữ vườn và làm việc từ xa. Giờ anh bảo đó là quyết định đúng nhất.
Những lựa chọn ở giữa
Bỏ cuộc hay ở lại không nhất thiết là hai lựa chọn duy nhất. Có nhiều con đường ở giữa mà các gia đình đã chọn.
Sống nửa phố nửa quê: làm việc ở phố trong tuần hay trong một số tháng, lên vùng cao vào cuối tuần hay vào những mùa đẹp. Chuyển tới một nơi gần thị trấn hơn trong cùng vùng, vẫn giữ được thiên nhiên mà bớt khó khăn về hạ tầng.
Tạm rời đi vài năm khi con cần học ở trường lớn, rồi quay lại khi con đã lớn. Giữ mảnh đất, cho người quen thuê hay nhờ trông, để cánh cửa quay lại vẫn mở.
Những lựa chọn này không phải là thoả hiệp yếu đuối. Chúng là cách để cuộc sống của bạn khớp với những giai đoạn khác nhau của gia đình.
Rời đi không phải là thất bại
Nếu cuối cùng bạn quyết định rời đi, hãy rời đi với sự bình thản. Bạn đã dám thử điều mà nhiều người chỉ dám mơ. Bạn đã học được rất nhiều về đất, về nước, về con người, về chính mình.
Hãy rời đi tử tế: chia tay hàng xóm, cảm ơn những người đã giúp, trả hết những gì còn nợ, để lại mảnh đất trong tình trạng tốt. Nếu bán đất, như mọi tập khác, hãy làm đúng thủ tục, rõ ràng.
Đừng để những lời bình phẩm của người khác làm bạn thấy xấu hổ. Những người nói về quay về như thất bại thường là những người chưa bao giờ dám đi.
Có một câu mình rất thích từ một người đã quay về phố sau ba năm: tôi không thất bại ở vùng cao, tôi chỉ học xong bài học của mình ở đó. Và có khi, đó là tất cả những gì một vùng đất muốn dạy cho ta.
Câu hỏi thường gặp
Sau bao lâu thì nên quyết định ở lại hay rời đi?
Nên đợi ít nhất một vòng năm, qua đủ các mùa, và không quyết định khi đang ở đáy một mùa khó. Hẹn trước một ngày để cả nhà cùng ngồi lại nhìn thẳng.
Quay về phố có phải là thất bại không?
Không. Bạn đã thử, đã học được nhiều điều, và quyết định dựa trên hiểu biết thật. Rời đi khi không hợp là một quyết định trưởng thành.
Có cách nào không phải chọn giữa ở hẳn và bỏ hẳn?
Có, như sống nửa phố nửa quê, chuyển gần thị trấn hơn, tạm rời đi vài năm rồi quay lại, hay giữ đất để cánh cửa quay lại vẫn mở.
Làm sao biết mình đang mệt tạm thời hay thật sự không hợp?
Mệt tạm thời thường gắn với một mùa khó hay một giai đoạn cụ thể và nhẹ đi sau đó. Nếu sức khoẻ, tài chính, tình cảm gia đình cùng xấu đi kéo dài qua cả năm thì cần cân nhắc nghiêm túc.
Rời vùng đất mới cần làm gì cho chu đáo?
Chia tay và cảm ơn hàng xóm, trả hết những gì còn nợ, để lại mảnh đất trong tình trạng tốt, và làm đúng thủ tục nếu chuyển nhượng hay cho thuê.
