Cô đơn ở vùng đất mới là chuyện rất thường gặp, nhất là vào mùa mưa và những buổi tối dài. Cách giữ mình là chủ động xây một vòng bạn mới gồm cả hàng xóm bản địa lẫn những người từ nơi khác lên, giữ liên lạc đều đặn với bạn cũ, có một nhịp gặp gỡ cố định mỗi tuần, và tìm hỗ trợ khi nỗi buồn kéo dài.
Xin chào, Nhà Khai Phá đây. Ít ai nói về điều này trong những video đẹp về cuộc sống vùng cao. Nhưng gần như mọi người mình từng trò chuyện đều thừa nhận có những lúc thấy cô đơn đến lạ. Tập này dành cho những lúc đó, và cho những người muốn chuẩn bị trước.
Vì sao người mới lên hay thấy cô đơn?
Ở phố, bạn có một mạng lưới quen thuộc mà không cần nghĩ tới: đồng nghiệp, bạn bè, hàng xóm chung cư, người quán cà phê quen. Lên vùng cao, mạng lưới đó biến mất gần như cùng lúc. Và mạng lưới mới thì cần thời gian để dệt.
Những tháng đầu, bạn bận rộn với nhà, đất, nước, nên chưa thấy. Khi mọi thứ bắt đầu ổn định, khi mùa mưa đến, khi buổi tối dài và yên tĩnh, cảm giác trống trải mới xuất hiện.
Cô đơn ở vùng cao còn có một dạng khác: cô đơn giữa người. Bạn có hàng xóm, nhưng chưa thật sự hiểu nhau. Khác văn hoá, khác mối quan tâm, khác nhịp sống. Bạn thấy mình là người ngoài.
Nhận ra cô đơn là chuyện bình thường giúp bạn bớt tự trách. Nó không có nghĩa là bạn chọn sai. Nó chỉ có nghĩa là bạn đang ở giữa hai mạng lưới, cái cũ đã xa, cái mới chưa đủ.
Xây vòng bạn mới: cả người bản địa lẫn người từ xa lên
Giờ mình nói về cách dệt mạng lưới mới. Với hàng xóm bản địa, như mình đã nói ở những tập về sống cùng bản làng, hãy có mặt, tham gia việc chung, học tiếng, nhận lời mời. Tình bạn với người bản địa đến chậm nhưng sâu.
Với những người từ nơi khác lên, hãy tìm họ. Ở nhiều vùng cao, có những nhóm người từ phố lên sống, làm vườn, làm farmstay, làm nghề thủ công. Họ có cùng trải nghiệm với bạn, hiểu những khó khăn của bạn. Hỏi quanh, tìm trên các nhóm cộng đồng trực tuyến của vùng.
Tham gia những hoạt động có trong vùng: chợ phiên, lớp học, nhóm tình nguyện, câu lạc bộ thể thao ở thị trấn, sinh hoạt tôn giáo nếu bạn có đức tin. Mỗi hoạt động là một cơ hội gặp người.
Đừng chờ người khác mời. Người mới thường phải chủ động hơn. Mời hàng xóm đến ăn cơm, rủ người quen đi chợ, tổ chức một buổi gặp nhỏ ở nhà mình.
Giữ liên lạc với bạn cũ, không để sợi dây đứt
Lên vùng mới không có nghĩa là bỏ lại bạn cũ. Nhưng khoảng cách làm những mối quan hệ dễ nhạt dần nếu không chủ động giữ.
Hãy có nhịp liên lạc đều đặn: gọi điện cho bạn thân mỗi tuần, gọi video với gia đình, nhắn tin hỏi thăm. Không cần dài, chỉ cần đều.
Mời bạn cũ lên thăm. Nhiều người bạn ở phố rất muốn có một chỗ để đến nghỉ cuối tuần, và bạn có một lý do để gặp họ. Những lần bạn cũ lên thăm thường là những dịp vui nhất trong năm.
Định kỳ về phố. Có người mỗi vài tháng về phố một lần, gặp bạn bè, gia đình, làm việc, rồi quay lại vùng cao với năng lượng mới. Không có gì sai khi cần phố một chút.
Nhịp gặp gỡ cố định và những buổi tối dài
Một điều nhiều người thấy hữu ích là có một nhịp gặp gỡ cố định mỗi tuần. Một buổi cà phê sáng thứ bảy với nhóm bạn ở thị trấn. Một bữa cơm tối chủ nhật với gia đình hàng xóm. Một buổi làm việc chung với những người làm việc từ xa khác.
Nhịp cố định giúp bạn không phải lần nào cũng chủ động hẹn, và cho bạn một điểm để trông đợi trong tuần. Những tuần mưa dài, có một buổi hẹn là có một lý do để ra khỏi nhà.
Những buổi tối dài ở vùng cao cần được lấp bằng những điều có ý nghĩa: đọc sách, học một kỹ năng mới, viết, vẽ, chơi nhạc, trò chuyện với người trong nhà. Có người bảo, vùng cao dạy họ lại cách ở một mình mà không thấy cô đơn.
Một chị làm nghề biên dịch kể, chị lập một nhóm đọc sách nhỏ gồm năm người trong vùng, gặp nhau mỗi tháng một lần. Chị bảo nhóm đó cứu chị qua mùa mưa thứ hai, mùa mà chị suýt quay về phố.
Khi nỗi buồn kéo dài: đừng im lặng
Cô đơn thoáng qua là bình thường. Nhưng khi nỗi buồn kéo dài nhiều tuần, khi bạn mất ngủ, mất hứng thú với mọi thứ, thấy mệt mỏi không rõ lý do, thu mình khỏi mọi người, đó có thể là dấu hiệu cần được quan tâm nghiêm túc.
Hãy nói với người thân, với bạn bè. Đừng giấu vì sợ bị coi là yếu đuối hay sợ làm người khác lo. Ở vùng xa, im lặng làm mọi thứ nặng hơn.
Tìm đến chuyên gia sức khoẻ tinh thần. Nhiều nơi giờ có tư vấn qua mạng, bạn không cần phải xuống phố. Nếu có những suy nghĩ tiêu cực nghiêm trọng, hãy liên hệ ngay với cơ sở y tế hay đường dây hỗ trợ.
Sống ở vùng đất mới là một hành trình dài, và không ai phải đi một mình. Tìm người đồng hành không phải là dấu hiệu bạn đã thất bại, mà là dấu hiệu bạn muốn ở lại lâu.
Câu hỏi thường gặp
Cô đơn khi lên vùng cao có phải là chọn sai không?
Không. Cô đơn là chuyện rất thường gặp khi mạng lưới cũ đã xa mà mạng lưới mới chưa đủ. Nó thường giảm dần khi bạn xây được những mối quan hệ mới.
Làm sao tìm những người từ phố lên sống ở cùng vùng?
Hỏi quanh hàng xóm, quán cà phê, chợ phiên, tìm trên các nhóm cộng đồng trực tuyến của vùng, và tham gia các hoạt động ở thị trấn.
Mùa mưa thấy buồn chán thì làm gì?
Có nhịp gặp gỡ cố định mỗi tuần, chuẩn bị những việc ý nghĩa cho buổi tối như đọc, học, viết, và giữ liên lạc đều với bạn bè, gia đình.
Khi nào cần tìm chuyên gia tâm lý?
Khi buồn bã, mất ngủ, mất hứng thú kéo dài nhiều tuần hoặc có suy nghĩ tiêu cực. Nhiều nơi có tư vấn qua mạng nên ở xa vẫn tiếp cận được.
Có nên thỉnh thoảng về phố không?
Có. Nhiều người định kỳ về phố gặp bạn bè, gia đình rồi quay lại vùng cao với năng lượng mới. Cần phố một chút không có nghĩa là bạn không hợp với vùng cao.
