Làm việc từ xa ở vùng cao là ổn, nếu bạn có kết nối ổn định kèm phương án dự phòng, một góc làm việc riêng, giờ giấc rõ ràng tách khỏi việc vườn, và thỉnh thoảng xuống phố gặp đồng nghiệp. Cái khó nhất thường không phải là mạng, mà là giữ được nhịp làm việc giữa quá nhiều việc khác đang gọi mời ngoài cửa.
Xin chào, Nhà Khai Phá đây. Làm việc từ xa đã mở ra cánh cửa cho rất nhiều người rời phố mà vẫn giữ được nghề. Tập này mình không bàn nghề nào hợp làm từ xa, mà kể những điều người làm từ xa ở vùng cao đã học được, cả những điều ít ai nhắc tới.
Mạng và điện: nền móng của mọi thứ
Ở tập về sóng điện thoại và internet, mình đã nói kỹ. Ở đây chỉ nhắc lại nguyên tắc: với người làm việc từ xa, cần ít nhất hai đường kết nối, và nguồn điện dự phòng cho bộ phát mạng.
Hãy thử kết nối thật trong công việc thật trước khi chuyển hẳn lên. Một cuộc họp trực tuyến dài, một lần gửi tệp lớn, trong giờ cao điểm buổi tối. Thử cả vào mùa mưa nếu có thể.
Biết chỗ dự phòng gần nhất có mạng tốt: một quán cà phê ở thị trấn, một văn phòng chia sẻ ở thành phố của tỉnh. Những ngày mất mạng hay có cuộc họp quan trọng, bạn có chỗ để đi.
Nói trước với nơi làm việc rằng bạn ở vùng xa. Phần lớn người ta sẽ thông cảm với những lần gián đoạn nếu được biết trước và thấy bạn có phương án dự phòng.
Một góc làm việc thật sự, không phải bàn ăn
Nhiều người lên vùng cao nghĩ sẽ ngồi làm việc ngoài hiên nhìn đồi. Nghe thì thơ, nhưng thực tế ngoài hiên có gió, có nắng chói màn hình, có muỗi, có tiếng gà, có hàng xóm ghé qua. Làm được một lúc, không làm được cả ngày.
Hãy có một góc làm việc riêng: một bàn vững, ghế tốt, ánh sáng đủ, ổ cắm, và cửa đóng được khi cần tập trung hay họp. Không nhất thiết là cả một phòng, nhưng là một chỗ mà khi ngồi vào, não bạn biết đây là giờ làm việc.
Ở vùng cao lạnh ẩm, góc làm việc cần ấm và khô, để máy tính, giấy tờ không bị ẩm mốc. Có máy hút ẩm nhỏ hay để chỗ đón nắng là tốt.
Một chị làm nghề thiết kế kể, năm đầu chị làm việc ở bàn ăn, và cả nhà lúc nào cũng phải dọn máy tính để ăn cơm. Năm hai chị làm một gian nhỏ cạnh nhà, có cửa kính nhìn ra vườn. Chị bảo năng suất của chị tăng gấp đôi.
Giữ giờ giấc giữa việc vườn và việc nhà
Giờ mình nói về cái khó thật sự. Ở phố, bạn đi làm, về nhà là hết việc. Ở vùng cao, bạn làm việc ngay giữa khu vườn cần tưới, con gà sổng chuồng, người thợ đến hỏi chuyện, hàng xóm ghé chơi, bể nước sắp cạn.
Mọi thứ đều gọi mời, và rất dễ để một ngày trôi qua mà công việc chính chưa làm được bao nhiêu. Hoặc ngược lại, bạn làm việc cả ngày mà không có thời gian cho vườn, cho nhà, thứ bạn lên đây để có.
Hãy chia ngày rõ ràng: giờ nào làm việc, giờ nào làm vườn, giờ nào cho gia đình. Nhiều người làm vườn sáng sớm khi trời mát, rồi làm việc từ giữa sáng tới chiều, chiều muộn lại ra vườn.
Nói rõ với người trong nhà và hàng xóm quen về giờ làm việc của mình. Ở vùng cao, người ta không quen với việc ai đó ở nhà mà đang làm việc. Giải thích nhẹ nhàng, họ sẽ hiểu.
Giữ kết nối với đồng nghiệp và nghề
Làm việc từ xa ở vùng cao có thể rất cô đơn về mặt nghề nghiệp. Không có đồng nghiệp để hỏi han, không có những cuộc trò chuyện bên ly cà phê, không nghe được những gì đang diễn ra trong nghề.
Hãy chủ động giữ kết nối: gọi điện, nhắn tin với đồng nghiệp không chỉ về công việc. Tham gia các nhóm nghề nghiệp trực tuyến. Định kỳ xuống phố gặp đồng nghiệp, khách hàng, dự sự kiện của nghề.
Nhiều người làm việc từ xa ở vùng cao tìm thấy nhau và lập thành những nhóm nhỏ, cùng ngồi làm việc ở một quán cà phê thị trấn mỗi tuần một lần. Vừa có bạn, vừa có mạng tốt.
Tiếp tục học để không tụt lại trong nghề. Ở xa không có nghĩa là đứng yên.
Những điều ít ai nói về làm việc từ xa ở vùng cao
Có vài điều người ta ít kể. Thứ nhất, vùng cao không tự động làm bạn hạnh phúc hơn trong công việc. Áp lực công việc vẫn đi theo bạn lên đồi. Có người thấy khó tắt máy hơn vì không có ranh giới rõ giữa nhà và nơi làm.
Thứ hai, thu nhập từ phố, sống ở vùng cao đôi khi tạo khoảng cách với hàng xóm. Bạn ngồi nhà mà có thu nhập, trong khi hàng xóm làm rẫy vất vả. Hãy khiêm tốn, sống giản dị, và góp phần vào cộng đồng.
Thứ ba, công việc từ xa có thể thay đổi. Công ty đổi chính sách, khách hàng đổi yêu cầu. Hãy có kế hoạch cho trường hợp công việc từ xa không còn.
Nhưng với nhiều người, làm việc từ xa ở vùng cao vẫn là điều tốt nhất họ từng chọn. Buổi sáng gửi báo cáo, buổi chiều hái rau, và buổi tối nghe tiếng dế thay tiếng còi xe. Đó là một thứ cân bằng mà ở phố rất khó có được.
Câu hỏi thường gặp
Vùng cao có đủ mạng để làm việc trực tuyến không?
Nhiều nơi có, nhưng rất khác nhau giữa các khu vực. Hãy thử kết nối thật tại chỗ định ở, có ít nhất hai đường kết nối và nguồn điện dự phòng.
Làm sao giữ tập trung khi làm việc ở nhà vùng cao?
Có góc làm việc riêng, chia giờ rõ ràng giữa làm việc, làm vườn và gia đình, và nói rõ giờ làm việc với người trong nhà và hàng xóm quen.
Làm việc từ xa ở vùng cao có cô đơn không?
Có thể cô đơn về mặt nghề nghiệp. Hãy chủ động giữ liên lạc với đồng nghiệp, tham gia nhóm nghề trực tuyến và định kỳ xuống phố gặp gỡ.
Nên làm vườn vào giờ nào khi làm việc từ xa?
Nhiều người làm vườn sáng sớm và chiều muộn khi trời mát, dành phần giữa ngày cho công việc chính. Hãy chọn nhịp hợp với giờ làm của bạn.
Nếu mất việc làm từ xa thì sao?
Nên có kế hoạch dự phòng như tiền tiết kiệm, kỹ năng khác hoặc nguồn thu tại chỗ. Công việc từ xa có thể thay đổi, nên đừng đặt toàn bộ cuộc sống lên một nguồn thu.
