Vợ chồng lên vùng mới gần như luôn thích nghi khác nhịp: một người hào hứng, một người chật vật, có khi đổi chỗ cho nhau theo mùa. Hãy nói thật về cảm giác của mỗi người, để mỗi người có một việc và một góc riêng ở nơi mới, chia việc nhà cho công bằng, và hẹn những lần cùng xem lại quyết định mà không trách nhau.
Xin chào, Nhà Khai Phá đây. Nhiều câu chuyện rời phố nghe thật đẹp khi kể bằng giọng của người khởi xướng. Tập này mình muốn nghe cả giọng của người đi theo, và nói về cách hai người cùng đi qua những tháng đầu mà vẫn nắm tay nhau.
Người khởi xướng và người đi theo
Trong nhiều gia đình, ý tưởng lên vùng cao bắt đầu từ một người. Người đó mơ về nó nhiều năm, đọc, xem, đi thăm. Người còn lại đồng ý, có khi vì cũng thích, có khi vì thương, có khi vì không muốn cản.
Khi lên, người khởi xướng thường hào hứng, tràn đầy năng lượng, thấy mọi khó khăn là thử thách thú vị. Người đi theo thì có thể thấy mình mất đi công việc, bạn bè, thói quen, mà chưa tìm thấy gì thay thế.
Người khởi xướng đôi khi không nhận ra, vì với họ mọi thứ đang tuyệt vời. Người đi theo đôi khi không nói, vì ngại làm hỏng giấc mơ của người kia. Khoảng cách giữa hai người cứ lớn dần trong im lặng.
Nhận ra hai vai này tồn tại là bước đầu tiên. Không ai có lỗi, chỉ là hai người đang ở hai chỗ khác nhau trên cùng một hành trình.
Nói thật, nói sớm, nói đều
Cách quan trọng nhất là nói chuyện. Không phải cãi nhau khi mọi thứ đã căng, mà là trò chuyện đều đặn, khi mọi thứ còn bình thường. Mỗi tuần dành một buổi để hỏi nhau: tuần này em thấy thế nào, điều gì vui, điều gì khó.
Người đi theo cần được nói ra mà không bị coi là than phiền hay phản bội giấc mơ chung. Người khởi xướng cần lắng nghe mà không vội thanh minh, không vội đưa ra giải pháp.
Có những cảm xúc khó gọi tên: nhớ phố, nhớ bạn, thấy mình vô dụng, thấy mình mất đi bản thân. Hãy cho nhau thời gian để gọi tên chúng.
Một chị làm nghề ngân hàng kể, chị im lặng suốt sáu tháng đầu vì thấy chồng quá vui. Tới một buổi tối chị bật khóc khi đang rửa bát. Anh chồng ngồi nghe chị nói tới khuya. Chị bảo từ đêm đó, mọi thứ mới thật sự bắt đầu.
Mỗi người cần một việc và một góc của riêng mình
Giờ mình nói về điều giúp người đi theo bén rễ. Mỗi người cần có một việc có ý nghĩa của riêng mình ở nơi mới, không phải chỉ là phụ giúp giấc mơ của người kia. Có thể là công việc từ xa, một nghề mới, một dự án cộng đồng, dạy học, làm vườn, viết lách.
Nếu một người lo hết mọi thứ về đất, về nhà, về vườn, người kia dễ cảm thấy mình là người đứng ngoài. Hãy để người đi theo có quyền quyết định thật sự trong một phần của cuộc sống mới.
Mỗi người cũng cần một góc không gian riêng: một phòng làm việc, một góc đọc sách, một khu vườn nhỏ của riêng mình. Ở vùng xa, hai vợ chồng ở cạnh nhau gần như suốt ngày. Có góc riêng giúp mỗi người thở được.
Và mỗi người cần những mối quan hệ riêng: bạn bè ở nơi mới, liên lạc với bạn cũ. Hai người không thể là toàn bộ thế giới của nhau.
Chia việc nhà ở nơi việc nhiều gấp đôi
Ở vùng xa, việc nhà nhiều hơn ở phố rất nhiều: nấu ăn không có hàng quán, giặt giũ, dọn dẹp, lo nước, lo củi, chăm vườn, đưa đón con xa, sửa chữa đủ thứ. Nếu không chia rõ, rất dễ một người gánh nhiều hơn, và bực bội tích tụ.
Hãy ngồi lại liệt kê mọi việc, rồi chia theo sức, theo thích, theo thời gian của mỗi người. Chia xong thì xem lại sau một thời gian, điều chỉnh khi thấy không công bằng.
Những định kiến cũ về việc của đàn ông, việc của đàn bà dễ trỗi dậy ở nông thôn, khi việc nặng, việc tay chân nhiều hơn. Hãy tỉnh táo với điều đó. Việc nhà là việc chung, không phải việc của một người.
Có khi thuê người trong vùng giúp một phần việc là cách giảm tải cho cả hai, vừa góp thu nhập cho hàng xóm.
Hẹn nhau xem lại, không trách nhau
Một điều nhiều cặp vợ chồng thấy hữu ích là hẹn trước những lần xem lại quyết định. Ví dụ sau một năm, cả hai ngồi lại nhìn thẳng: mình có hạnh phúc không, có muốn tiếp tục không, có muốn thay đổi gì không.
Hẹn trước giúp người đi theo yên tâm rằng mình không bị mắc kẹt mãi mãi. Nó cũng giúp người khởi xướng biết rằng giấc mơ cần được cả hai cùng giữ.
Khi xem lại, hãy tránh trách nhau. Không phải tại anh mà mình lên đây, không phải tại em mà mình không thành công. Hãy nhìn vào những gì đang có và muốn có, cùng nhau tìm cách.
Có gia đình sau lần xem lại quyết định ở tiếp và thay đổi vài điều. Có gia đình chọn chia thời gian giữa phố và vùng cao. Có gia đình quay về phố. Không có lựa chọn nào là thất bại, nếu nó giữ được hai người bên nhau.
Câu hỏi thường gặp
Một người muốn lên vùng cao, người kia không muốn thì sao?
Hãy nói chuyện thật về lý do của mỗi người, ở thử một thời gian, và tìm những phương án ở giữa như sống gần thị trấn hơn hay chia thời gian. Đừng quyết khi một người còn chưa sẵn lòng.
Vợ hoặc chồng thấy cô đơn ở vùng mới phải làm sao?
Lắng nghe mà không phán xét, giúp người đó có việc riêng, bạn bè riêng và góc riêng ở nơi mới, giữ liên lạc với bạn cũ, và tìm hỗ trợ chuyên môn nếu buồn kéo dài.
Làm sao chia việc nhà công bằng ở nông thôn?
Liệt kê mọi việc, chia theo sức và thời gian của mỗi người, xem lại định kỳ và điều chỉnh. Có thể thuê người trong vùng giúp một phần việc.
Bao lâu thì vợ chồng thích nghi được với nơi mới?
Mỗi người mỗi khác, thường mất ít nhất một năm để đi qua đủ các mùa. Hẹn nhau xem lại sau khoảng thời gian đó sẽ giúp cả hai bớt áp lực.
Quay về phố có phải là thất bại không?
Không. Nếu sau khi thử thật lòng mà gia đình hạnh phúc hơn ở phố, quay về là một quyết định đúng. Kinh nghiệm ở vùng cao vẫn là điều quý giá.
